افزایش دوقلوزایی با توسعه درمانهای ناباروری/ دکتر نقشینه: نژاد، سابقه خانوادگی و سن مادر از عوامل مؤثر است
متخصص زنان و زایمان دانشگاه با اشاره به افزایش موارد دوقلوزایی و چندقلوزایی در سالهای اخیر، عوامل مؤثر بر آن از جمله نژاد، سابقه خانوادگی (بهویژه از سمت مادر)، سن بالای ۳۵ سال، تعداد بارداریهای قبلی و بهویژه مصرف داروهای کمکباروری و روشهای درمان ناباروری را تشریح کرد.
دکتر الهام نقشینه، متخصص زنان و زایمان، در گفتوگو با خبرنگار وبدای دانشگاه، با اشاره به افزایش موارد دوقلوزایی در سالهای اخیر اظهار داشت: در گذشته میزان بروز دوقلوزایی حدود یک مورد در هر ۲۵۰ تولد بود، اما با توسعه درمانهای ناباروری و استفاده از روشهای کمکباروری، این میزان به حدود ۳ درصد از کل تولدها افزایش یافته است.
وی با بیان اینکه دوقلوها به دو نوع تکتخمکی (همسان) و دوتخمکی (ناهمسان) تقسیم میشوند، افزود: دوقلوهای ناهمسان معمولاً دوتخمکی هستند؛ به این معنا که دو سلول تخمک بهطور مستقل بارور شده و دو جنین مجزا تشکیل میشود. حدود ۷۰ درصد دوقلوها از نوع ناهمسان هستند. در مقابل، ۳۰ درصد باقیمانده را دوقلوهای همسان تشکیل میدهند که از یک لقاح واحد ایجاد شده و پس از تقسیم جنین اولیه، به دو یا چند جنین تبدیل میشوند. به همین دلیل، دوقلوهای همسان شباهت ظاهری بیشتری دارند و همواره همجنس هستند، در حالی که دوقلوهای ناهمسان میتوانند همجنس یا غیرهمجنس باشند.
عوامل مؤثر بر چندقلوزایی
دکتر نقشینه در ادامه به تشریح عوامل مؤثر بر بروز بارداریهای چندقلویی پرداخت و خاطرنشان کرد:
- نژاد: در برخی نژادها از جمله سیاهپوستان، احتمال دوقلوزایی بیشتر است.
- سابقه خانوادگی و وراثت: بهویژه اگر این سابقه از سمت مادر باشد، شانس دوقلوزایی افزایش مییابد.
- سن مادر: احتمال دوقلوزایی پس از ۳۵ سالگی افزایش یافته و در حدود ۳۷ سالگی به اوج خود میرسد.
- تعداد بارداریهای قبلی: هرچه تعداد بارداریهای قبلی مادر بیشتر باشد، احتمال دوقلوزایی بالاتر میرود.
- درمانهای ناباروری: داروهای کمکباروری و محرک تخمکگذاری از مهمترین عوامل افزایش چندقلوزایی هستند.
وی تأکید کرد: درمانهای ناباروری میتوانند میزان دوقلوزایی و چندقلوزایی را بین ۱۶ تا ۴۰ درصد افزایش دهند. از میان این بارداریها، حدود ۷۵ درصد دوقلو و ۲۵ درصد سهقلو یا بیشتر هستند.
این متخصص زنان و زایمان با اشاره به سازوکار اثر روشهای کمکباروری توضیح داد: این داروها با تحریک فرایند تخمکگذاری، احتمال آزادسازی بیش از یک تخمک را در یک چرخه افزایش داده و زمینه را برای بارداریهای چندقلویی فراهم میکنند.
رویکرد جهانی انتقال یک جنین در IVF
دکتر نقشینه در پایان با اشاره به روش لقاح خارج رحمی (IVF) یادآور شد: رویکرد غالب در جهان، حرکت به سمت انتقال یک جنین است تا از بروز بارداریهای چندقلویی و عوارض ناشی از آن پیشگیری شود. هرچه تعداد جنینهای منتقلشده بیشتر باشد، احتمال دوقلوزایی و چندقلوزایی به طور چشمگیری افزایش مییابد.
- 6 بازدید
