رفتن به محتوای اصلی
x

تکنیک‌های کاهش استرس سالمندان در بحران و دوران پساجنگ / توصیه‌های یک فوق‌تخصص روان‌پزشکی سالمندان

در شرایط بحران و دوران پرابهام پساجنگ، سالمندان به عنوان یکی از آسیب‌پذیرترین گروه‌های جامعه نیازمند توجه ویژه و خودمراقبتی هدفمند هستند. دکتر فریبا فغانی، فوق‌تخصص روان‌پزشکی سالمندان، در گفت‌وگو با خبرنگار ایمنا به تشریح راهکارهای کنترل نگرانی و مدیریت استرس در این شرایط پرداخته است.

بحران چیست و چه تأثیری بر سالمندان دارد؟

دکتر فغانی با تعریف بحران به عنوان وضعیتی ناگهانی که تعادل یک سیستم (از خانواده تا جامعه) را بر هم زده و ثبات و امنیت افراد را تحت تأثیر قرار می‌دهد، خاطرنشان کرد: بحران می‌تواند در سطح یک خانواده، بلایای طبیعی یا یک رویداد اجتماعی گسترده رخ دهد. بر اساس معیار سازمان جهانی بهداشت، افراد بالای ۶۵ سال سالمند محسوب می‌شوند، اما در کشورهای در حال توسعه مانند ایران، سن ۶۰ سال به بالا ملاک است.

وی افزود: در شرایط بحرانی، گروه‌های آسیب‌پذیر شامل کودکان، مادران باردار، افراد دارای ناتوانی و سالمندان هستند. سالمندان به دلیل محدودیت‌های حرکتی، بیماری‌های مزمن (مانند دیابت و فشار خون)، مشکلات بینایی و شنوایی، و نیز بیماری‌های عصبی نظیر آلزایمر، نیازمند مراقبت ویژه‌ای در دوران بحران و پساجنگ هستند.

چالش‌های خاص سالمندان در بحران

این فوق‌تخصص روان‌پزشکی سالمندان تصریح کرد: بسیاری از سالمندان به تنهایی زندگی می‌کنند، همسر خود را از دست داده‌اند یا فرزندانشان در کنار آنان نیستند. برخی نیز به دلیل محدودیت‌های جسمی، تعامل اجتماعی محدودی دارند و آگاهی کافی از وضعیت جامعه دریافت نمی‌کنند. این ناآگاهی و ابهام، خود منبع اصلی اضطراب و نگرانی آنان است.

وی تأکید کرد: در مورد سالمندان مبتلا به آلزایمر که توانایی شناختی آنان کاهش یافته، وظیفه اطرافیان است که اطلاعات درست و روزآمد را به شکلی ساده و قابل فهم در اختیارشان بگذارند.

تکنیک‌های خودمراقبتی و کاهش استرس برای سالمندان

دکتر فغانی راهکارهای عملی زیر را برای سالمندان در شرایط بحران و پساجنگ پیشنهاد داد:

۱. کسب اطلاعات از منابع موثق: دریافت اخبار از منابع رسمی و معتبر و پرهیز از توجه به شایعات که نقش مهمی در کاهش استرس دارد.

۲. پذیرش شرایط و تمرکز بر اوضاع موجود: به جای مقاومت در برابر واقعیت، بر روی راهکارهای کنترل وضعیت متمرکز شوند.

۳. ادامه فعالیت‌های روزمره: تا حد امکان روال عادی زندگی خود را حفظ کنند.

۴. استفاده از تکنیک‌های کاهش اضطراب: انجام تمرینات تنفس عمیق در طول روز.

۵. تمرین ذهن‌آگاهی (Mindfulness): تمرکز بر احساسات لحظه‌ای و آگاهی از آنها بدون قضاوت.

۶. کمک به یکدیگر: سالمندانی که توانایی بیشتری دارند، به دیگر سالمندان کمک کنند.

وی تأکید کرد: این مهارت‌ها با تمرین و تکرار به دست می‌آیند و نیازمند توجه و پیگیری مداوم هستند.

نقش خانواده و جامعه در حمایت از سالمندان

دکتر فغانی در پایان با اشاره به اهمیت حمایت‌های اجتماعی اظهار کرد: اعضای خانواده باید مرتب از یکدیگر، به ویژه سالمندان، اخذ اطلاع کنند و آنان را در این شرایط تنها نگذارند. حضور فیزیکی در کنار سالمند یا تماس تلفنی منظم، تأثیر چشمگیری در کاهش استرس و نگرانی او دارد.

پیام کلیدی:
آگاه بودن از شرایط، پذیرش واقعیت، تمرین تکنیک‌های آرام‌سازی و برخورداری از حمایت خانواده، چهار رکن اصلی حفظ آرامش روانی سالمندان در دوران بحران و پساجنگ است.