رفتن به محتوای اصلی
x

بهورزی فقط یک شغل نیست؛ پیوند اعتماد میان مردم و نظام سلامت

گفت‌وگو با فاطمه انصاری منوچهرآبادی، بهورز نمونه کشوری و مراقب سلامت نمونه

به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، فاطمه انصاری منوچهرآبادی، بهورز پایگاه سلامت جرم افشار با ۲۵ سال سابقهٔ خدمت، از جمله نیروهای برجستهٔ حوزهٔ بهداشت استان است که در سال ۱۳۹۹ به عنوان بهورز نمونه کشوری انتخاب شد و در سال جاری نیز موفق به دریافت لوح تقدیر از وزیر محترم بهداشت به عنوان مراقب سلامت نمونه گردید.

او که سال‌هاست در دل روستاها و در میان مردمی صمیمی و سخت‌کوش حضور دارد، معتقد است: ارتباط مستمر و اعتماد میان بهورز و مردم، مهم‌ترین سرمایه برای شناسایی زودهنگام بیماری‌ها، پیشگیری و ارتقای سلامت جامعه است.

متن زیر حاصل گفت‌وگوی اختصاصی خبرنگار وبدا با این بهورز نمونهٔ کشوری است که در آن از انگیزه‌ها، تجربه‌ها، چالش‌ها و چشم‌انداز حرفهٔ بهورزی سخن گفته است.

🔹 از علاقه به پرستاری تا ۲۵ سال خدمت در روستا

انصاری منوچهرآبادی دربارهٔ انگیزهٔ خود برای ورود به حرفهٔ بهورزی اظهار داشت :از اوایل نوجوانی علاقهٔ زیادی به حرفهٔ پرستاری داشتم، زیرا تصور می‌کردم در این جایگاه می‌توانم مرهمی بر درد و رنج دیگران باشم. زمانی که شرایط شرکت در آزمون پذیرش بهورز فراهم شد، دربارهٔ وظایف و شرایط کار در خانهٔ بهداشت تحقیق کردم و با علاقه در آزمون شرکت کردم.

وی افزود: پس از قبولی، دورهٔ دو سالهٔ آموزش بهورزی را در مرکز آموزش بهورزی شهرضا با موفقیت گذراندم و از سال ۱۳۸۰ فعالیت خود را به عنوان بهورز خانهٔ بهداشت آغاز کردم.

این بهورز نمونه با تأکید بر اینکه ارتباط مستقیم با مردم مهم‌ترین انگیزهٔ او برای ادامهٔ این مسیر بوده است، تصریح کرد  : در سال‌های فعالیت متوجه شدم بسیاری از مردم روستا دسترسی آسانی به امکانات تخصصی پزشکی ندارند و خانهٔ بهداشت نخستین محل مراجعهٔ آنهاست. اینکه بتوانم با یک معاینه، شرح حال دقیق، آموزش ساده و قابل فهم، یا تشویق فرد به مراجعه به پزشک و پیگیری روند درمان، مشکلی از او حل کنم، برایم بسیار ارزشمند بوده است.

او در ادامه افزود: گاهی حتی گوش دادن به درد دل یک فرد، ابراز همدردی و راهنمایی او باعث می‌شود با احساس بهتری از خانهٔ بهداشت خارج شود و همین رضایت مردم و دعای خیر آنها، یکی از مهم‌ترین انگیزه‌های من در ادامهٔ این حرفه بوده است.

🔹 شناسایی نیاز واقعی مردم؛ فراتر از انجام وظایف روزمره

انصاری منوچهرآبادی دربارهٔ مهم‌ترین تجربه‌ای که در انتخاب او به عنوان بهورز نمونهٔ کشوری مؤثر بوده است، گفت : تلاش کردم فعالیت خود را صرفاً به انجام وظایف روزمره و محوله محدود نکنم، بلکه همواره به دنبال شناسایی مشکلات و نیازهای واقعی مردم روستا و پیدا کردن راهکار برای آنها باشم.

وی ادامه داد: از سوی دیگر، توجه به مراجعهٔ به‌موقع مردم برای دریافت خدمات، آموزش و پیگیری مستمر وضعیت آنها را جدی گرفته‌ام. خوشبختانه به دلیل اعتمادی که مردم به من پیدا کرده‌اند، در این زمینه همکاری خوبی داشته‌اند.

🔹 اعتماد مردم؛ مهم‌ترین سرمایهٔ یک بهورز

این بهورز نمونهٔ کشوری با اشاره به جایگاه بهورزان در نظام سلامت اظهار کرد:یکی از مهم‌ترین ویژگی‌هایی که بهورز را از بسیاری از نیروهای دیگر متمایز می‌کند، ارتباط مستقیم و مستمر او با مردم روستاست؛ زیرا بهورز معمولاً از جامعهٔ همان منطقه است و خانواده‌ها را به‌خوبی می‌شناسد.

وی وجدان کاری، علاقه به خدمت، دلسوزی و رازداری را از مهم‌ترین ویژگی‌های یک بهورز موفق برشمرد و تأکید کرد :ارتباط مستمر با خانواده‌ها این امکان را فراهم می‌کند که تغییرات غیرطبیعی جسمی و روحی، علائم اولیهٔ بیماری‌های واگیر و غیرواگیر و همچنین افراد در معرض خطر، در مراحل اولیه شناسایی شوند.

انصاری منوچهرآبادی افزود : شناسایی به‌موقع می‌تواند از ابتلا یا تشدید بسیاری از بیماری‌ها جلوگیری کند. به نظر من دقت در شناسایی مشکل، پیگیری مستمر و برقراری ارتباط صمیمانه و مؤثر با مردم، از مهم‌ترین عوامل موفقیت یک بهورز است.

🔹 بیماری‌های غیرواگیر و سلامت روان؛ چالش‌های جدید روستاها

وی دربارهٔ مهم‌ترین دغدغه‌های سلامت مردم روستاها گفت : امروز با توجه به تغییر سبک زندگی، مسائل اقتصادی و فشارهای روانی، افزایش بیماری‌های غیرواگیر، مشکلات دوران سالمندی و اختلالات روانی به‌ویژه در میان جوانان و میانسالان، از مهم‌ترین دغدغه‌های سلامت در مناطق روستایی است.

این بهورز نمونهٔ کشوری با اشاره به عوامل مؤثر بر سلامت مردم، خاطرنشان کرد : تغذیهٔ نامناسب، کم‌تحرکی و استرس، در کنار آسیب‌های اجتماعی مانند بیکاری، فقر و اعتیاد، از عوامل مؤثر بر سلامت مردم هستند که نیازمند توجه جدی‌اند.

🔹 یک آموزش ساده می‌تواند از هزینه‌های سنگین درمان جلوگیری کند

انصاری منوچهرآبادی نقش بهورزان در کاهش هزینه‌های درمان را مهم و حساس دانست و گفت : آموزش، پیشگیری و شناسایی زودهنگام عوامل خطر می‌تواند از بروز بسیاری از بیماری‌ها جلوگیری کند و در مواردی نیز مانع مراجعهٔ غیرضروری افراد به سطوح تخصصی درمان شود.

وی افزود: این روند علاوه بر کاهش هزینه‌های خانواده، به کاهش بار هزینه‌ای نظام سلامت و مدیریت بهتر نظام ارجاع کمک می‌کند. گاهی یک آموزش صحیح یا شناسایی به‌موقع می‌تواند از ابتلا یا تشدید بیماری جلوگیری کرده و نیاز فرد به درمان‌های تخصصی و حتی برخی خدمات توانبخشی را کاهش دهد.

🔹 تغییر سبک زندگی روستایی و ضرورت تقویت آموزش‌های سلامت

انصاری منوچهرآبادی دربارهٔ تغییر سبک زندگی در روستاها اظهار کرد  : آموزش اصولی و حساس‌سازی مردم نسبت به عوامل قابل کنترل در بروز بیماری‌ها، می‌تواند نقش مهمی در اصلاح سبک زندگی و ارتقای سلامت داشته باشد.

وی با بیان یک نمونهٔ عینی از تأثیر آموزش، گفت: برای نمونه، در گذشته استفاده از روغن‌های حیوانی و جامد در میان برخی خانوارهای روستایی رایج بود و با تغییر نگرش مردم، توانستیم در اصلاح نوع روغن مصرفی خانوارها مؤثر باشیم.

این مراقب سلامت افزود : تشویق مردم به فعالیت بدنی، برگزاری برنامه‌های پیاده‌روی گروهی، جلسات آموزشی دربارهٔ سبک زندگی سالم و ارجاع افراد نیازمند به متخصص تغذیه، از اقداماتی است که نتایج مثبتی به همراه داشته است.

🔹 سلامت مادر، کودک و سالمند؛ سرمایه‌گذاری برای سلامت خانواده

وی با اشاره به اهمیت مراقبت از گروه‌های آسیب‌پذیر گفت : مادران، کودکان و سالمندان از آسیب‌پذیرترین اقشار جامعه هستند و ارائهٔ به‌موقع خدمات بهداشتی به این گروه‌ها، نقش مهمی در حفظ سلامت خانواده و کاهش عوارض و هزینه‌های احتمالی درمان دارد.

انصاری منوچهرآبادی تأکید کرد : سلامت مادر یکی از ارکان اصلی سلامت خانواده است و مراقبت مستمر، آموزش و پیگیری وضعیت این گروه‌ها باید با جدیت دنبال شود.

🔹 بهورز؛ حلقه‌ای برای تحقق عدالت در سلامت

این بهورز نمونهٔ کشوری دربارهٔ نقش بهورزان در تحقق عدالت در سلامت گفت : حضور بهورز در روستاهای کم‌برخوردار و دورافتاده، یکی از عوامل مهم در دسترسی عادلانهٔ مردم به خدمات سلامت است.

وی افزود : مردم می‌توانند بدون طی کردن مسافت‌های طولانی و صرف هزینه‌های بیشتر، خدمات اولیهٔ سلامت، آموزش‌های ضروری، اقدامات پیشگیرانه، واکسیناسیون و مکمل‌های مورد نیاز را دریافت کنند و با حضور پزشک تیم سلامت، از خدمات اولیهٔ درمانی نیز بهره‌مند شوند.

🔹 پرونده الکترونیک سلامت؛ گامی برای هدفمندتر شدن خدمات

انصاری منوچهرآبادی با اشاره به نقش فناوری در فعالیت بهورزان اظهار کرد :با توجه به رشد سریع فناوری اطلاعات، بهورزان نیز باید مهارت‌های لازم برای استفاده از فناوری‌های جدید را کسب کنند.

وی ادامه داد :دسترسی به پروندهٔ الکترونیک سلامت می‌تواند دقت و سرعت فعالیت بهورز را افزایش داده و روند پیگیری بیماران را منظم‌تر کند. در نتیجه، خدمات سلامت هدفمندتر و مؤثرتر ارائه می‌شود.

این مراقب سلامت افزود :از سوی دیگر، استفاده از فناوری اطلاعات و ظرفیت گروه‌های مجازی و بهره‌گیری از روش‌های جدید و جذاب آموزشی، می‌تواند اثربخشی آموزش‌های سلامت به مردم را افزایش دهد.

🔹 آموزش مستمر و حمایت؛ نیاز امروز جامعهٔ بهورزی

وی مهم‌ترین نیاز جامعهٔ بهورزی را آموزش مستمر و توانمندسازی دانست و گفت :با توجه به تغییرات علمی و دستورالعمل‌های جدید، آموزش مستمر بهورزان یک ضرورت است. در کنار آن، حمایت از این نیروها و تأمین امکانات مورد نیاز، می‌تواند کیفیت خدمات ارائه‌شده به مردم را افزایش دهد.

انصاری منوچهرآبادی خاطرنشان کرد: توجه بیشتر به جایگاه بهورزان و ایجاد انگیزه‌های شغلی متناسب با شرایط اقتصادی، نقش مؤثری در ارتقای کیفیت عملکرد آنها خواهد داشت.

این بهورز نمونهٔ کشوری در پایان، خطاب به کسانی که به تازگی وارد این حرفه شده‌اند، گفت:توصیهٔ من به نسل جدید بهورزان این است که بهورزی را صرفاً یک شغل نبینند. عشق به حرفه، مسئولیت‌پذیری، صبوری، همراهی با مردم صمیمی و صادق روستا و رازداری، رمز موفقیت در این مسیر است.

وی تأکید کرد :  بهورز زمانی می‌تواند در جامعه اثرگذار باشد که مردم به او اعتماد کنند و احساس کنند سلامت و مشکلات آنها برای بهورز اهمیت دارد.

🔹 استفاده از ظرفیت خیرین و معتمدان محلی

انصاری منوچهرآبادی در ادامه به نقش خیرین و معتمدان محلی اشاره کرد و گفت: استفاده از ظرفیت خیرین و معتمدان محلی نیز می‌تواند به رفع برخی عوامل خطر کمک کند. برای نمونه، پیگیری احداث پارک یا توسعهٔ امکانات ورزشی و تشویق مردم به استفاده از این ظرفیت‌ها، می‌تواند در ارتقای فعالیت بدنی جامعه مؤثر باشد.